Hartelijk Geschenk: Actueel: Reisverslag uit Roemenië - deel 1

Reisverslag uit Roemenië - deel 1

Door Arno van den Heuvel, 24.01.2013

Om te helpen met het uitdelen van de schoenendozen reisde een klein Humedica-team van 4 mensen onlangs naar Roemenië waar ze getuige waren van de gastvrijheid van de Roemeense mensen maar ook van de armoede en problemen waar ze mee te kampen hebben. Hieronder lees je het eerste deel van een uitgebreid verslag dat Arno van den Heuvel maakte over de reis.

"Waar ik vorig jaar nog alleen afreisde naar Roemenië vliegen we dit jaar met een klein team richting Boekarest. Mijn collega's voor de reis zijn Hugo, Monique en Chantal, drie vrijwilligers die niet bang zijn om de handen uit de mouwen te steken en die de laatste paar maanden bergen verzet hebben om dit project tot het grote succes te maken dat het is geworden.

De sfeer zit er meteen goed in: het is een rustige, gezellige vlucht en na veilig geland te zijn worden we enthousiast onthaald door Becky Dan-Walsh, onze gastvrouw. Het is al ver na middernacht voor we uiteindelijk volledig geïnstalleerd zijn in de gerieflijke kamers van Casa Shalom, onze uitvalsbasis voor de volgende zes dagen.

De volgende morgen bezoeken we eerst een school in de buitenwijken van Boekarest waar we vorig jaar ook al geschenkdozen hebben uitgedeeld. De school is mooi onderhouden en werd met Europees geld volledig gerenoveerd, maar de leerlingen die hier naar school gaan komen uit veelal arme gezinnen die het financieel moeilijk hebben. De lerares is streng maar is erg op haar leerlingen gesteld. Deze school is voor veel van deze kinderen de enige plaats waar ze iets kunnen leren: het onderwijs dat ze hier ontvangen zal in grote mate hun toekomst bepalen.

Vooral de knuffeldieren zijn een echt schot in de roos. Foto: Humedica / Rebecca W.

De leerlingen zijn erg blij met hun geschenkdozen. Vooral de knuffels en poppen blijken erg in trek: ze worden als een ware schat ontvangen en met de grootste tederheid behandeld. Niet lang nadat we de dozen hebben uitgedeeld gaat de bel. Onder blije gejoel van kinderstemmen nemen we afscheid.

Vervolgens gaan we naar een ander adres waar we ook vorig jaar al geweest zijn: een triestig landschap van verdwaalde elektriciteitsmasten en kapotte installaties. Te midden hiervan staat een bouwvallig, ongeïsoleerd elektriciteitshuisje waar een Roma familie met zes kinderen haar intrek heeft genomen. Het is meteen duidelijk dat er weinig verbeterd is tegenover vorig jaar: het gezin moet het nog steeds stellen zonder water of elektriciteit, de kinderen zijn ongewassen en in het enige kamertje van deze geïmproviseerde woning hangt zo'n dichte rook dat het moeilijk is om langer dan een paar minuten binnen te zitten. Hoe leven en slapen deze mensen in zo'n slecht verluchte ruimte en wat moet dit doen met hun longen? We zijn blij dat we ten minste voor de kinderen een klein verschil kunnen maken: we hebben voor elk van hun een geschenkdoos bij.

In deze geïmproviseerde woning, zonder electriciteit of stromend water, wonen 6 mensen in een ongeïsoleerd, slechtverluchte kamertje. Foto: Humedica / Rebecca W.

Hierna bezoeken we een Christelijke familie waar Becky regelmatig langsgaat. De grootmoeder woont in een piepklein huisje gemaakt van gedroogde modder, typisch voor de huisjes van de armste lagen van de bevolking in de dorpen. Haar dochter en kleinkinderen wonen in een soortgelijk huisje enkele meters verderop. Het huisje bestaat uit twee kamers: één onverwarmde kamer die dienst doet als inkomhal, keuken en wasruimte en een minuscule slaapkamer waar ternauwernood één bed in past. De oude vrouw vertelt ons over haar arm, die gebroken is en geopereerd moet worden. Maar operaties zijn duur en er is geen geld, ze smeekt God om een uitkomst. Becky, die veel pastoraal werk doet en nooit om een gebed verlegen zit, bidt samen met de vrouw. Grootmoeder voelt zich hierdoor duidelijk gesteund en ook de kleinkinderen zijn blij: zij kregen elk een mooie geschenkdoos!

's Avonds gaan we terug op pad: we hebben aan het grootste station van Boekarest, het Gara de Nord, afgesproken met een lokale organisatie die werkt met daklozen en straatkinderen. Eerst krijgen de aanwezigen een bundel kleren van de andere organisatie, vervolgens een versierde schoenendoos van ons. Er hangt een dichte mist en de situatie is gespannen, Becky heeft in het verleden al negatieve ervaringen gehad met deze groep mensen. Één keer had ze niet voldoende kleren voor iedereen mee, waardoor de daklozen agressief werden en ze in allerijl moest vertrekken. Enkele kilometers verder merkte ze dat één van de banden van haar minibus was platgestoken.

Becky troost deze oude dame met een gebed. Foto: Humedica / Casa Shalom

Met dit in verhaal in het achterhoofd zijn we op onze hoede. Gelukkig verloopt alles zonder incidenten al begrijp ik al snel waarom deze mensen agressief uit de hoek kunnen komen; ze zijn wanhopig. Veel van hen verkeren in een verschrikkelijke toestand: zo zie ik een man, zijn blik op de grond gericht met pure radeloosheid in de ogen, die een verfomfaaide jas draagt waaronder zijn blote bovenlijf te zien is. Zijn borstkas is volledig vervormd door enorme brandwonden. Uit de houding van de man valt de diepe ellende af te lezen waarin hij verkeert. We blijven niet langer dan nodig is om onveilige situaties te vermijden maar dit zijn toch beelden die me lang bij zullen blijven.

De volgende dag laden we de bus vol en vertrekken we richting Pitesti, een middelgrote stad ten noordwesten van Boekarest. De rit duurt een kleine twee uur, onze eindbestemming is een dorpsschool in een dorp niet zo ver van Pitesti zelf.

Niet enkel voor de kinderen, maar ook voor Hugo is dit een bijzonder moment. Foto: Humedica / Rebecca W.

Eens aangekomen lijkt de school van buitenaf misschien wat troosteloos maar over het algemeen in redelijke staat. Binnenin blijkt het al gauw dat schijn bedriegt, het sanitair is smerig en kapot en de grauwe, ijskoude gangen transporteren, als een droevige teletijdmachine, iedereen die erin rondloopt zo terug naar het communistische tijdperk.

Wanneer we de schoenendozen uitdelen valt het op hoe blij en gelukkig de kinderen zijn. De mooie kleren die ze speciaal voor deze gelegenheid hebben aangedaan kunnen niet verhullen dat veel van deze kinderen het moeilijk hebben: dit is voor hen echt een speciaal moment. Ook voor Hugo en Monique zijn dit mooie momenten, hier hebben ze maanden voor gewerkt en de blije gezichten zijn de enige beloning die ze nodig hebben.

Nadat we afscheid genomen hebben rijden we verder het dorp in. De tegenstellingen tussen arm en rijk zijn vaak moeilijk te vatten. Vooral rijke Roma's pronken graag met hun rijkdom: ze bouwen paleizen van 4 verdiepingen met 20 kamers, dure alarmsystemen en handgesmede hekken, schijnbaar onverschillig dat hun buren met tien samen in een klein, rokerig één-kamer-huisje wonen zonder stromend water.

De overdadige paleizen van de rijke Roma's staan in schril contrast met de gammele huisjes van hun buren. Foto: Humedica / Rebecca W.

Bij één zo'n huis stoppen we om de kinderen te verrassen met een geschenkdoos. Hoewel dit huis er van buitenaf relatief groot en degelijk uitziet blijkt al snel opnieuw dat de situatie binnen helemaal anders is. Op één kamer na staat het huis leeg, een gerafeld, uitgehongerd konijn dat in de gang leeft niet meegeteld. De vloeren bestaan uit aangestampte aarde en het dak staat op veel plaatsen op instorten. In de enige bewoonbare kamer zitten de kinderen samengehokt. Er staat een doorgezakt bed met een gele matras en een tafel waarop voedsel ligt dat er bedorven uitziet.

Rodica en haar moeder gaven ons een onvergetelijke ontvangst. Foto: Humedica / Rebecca W.

Met een zwaar gemoed vertrekken we uit het dorp om een bezoek te brengen aan Rodica's familie die in een naburig gehucht wonen. Rodica is Becky's rechterhand en staat in voor alles wat met administratie en planning te maken heeft. De twee vormen zowel een scherp contrast en een geweldig team. Rodica's familie blijkt in dit geval haar moeder en zus te zijn. Zij onthalen ons hartelijk en we krijgen prompt een enorme lunch aangeboden. Het eten is zo ongeveer het smakelijkste dat we ooit gegeten hebben: Borshj met ganzenvlees, gedroogde salami, gerookt varkensvlees, vers gebakken brood, smoutebollen en dampende appelcake zijn maar enkele van de dingen waaraan we ons tegoed doen. Al het vlees komt van hun eigen dieren en praktisch alle ingrediënten komen uit eigen tuin. Het is ongelofelijk hoe deze oude dame kan koken. Ik ben er zeker van dat als hier een Michelin inspecteur zou langskomen, dit kleine, gezellige huisje op 20 kilometer van Pitesti promt een ster aan de gevel zou kunnen hangen.

Na het eten blazen we even uit en wanneer we uiteindelijk afscheid nemen begint het al flink donker te worden. Op weg terug naar Boekarest begint het opnieuw hevig te misten. De mist is af en toe zo dik dat de zichtbaarheid nog geen 50 meter is. We zijn dan ook blij wanneer we uiteindelijk zonder ongelukken in Casa Shalom aankomen.

Deel twee van het verslag volgt binnenkort …

Facebook